Klokken van geloof, hoop en liefde

Klokken maken gelukkig nog steeds, op vanzelfsprekende wijze, deel uit van het openbare leven. In Borne en Hertme worden de uren onverstoorbaar gemarkeerd door het slaan van de torenklok. Klokken geven ritme aan de tijd, symboliseren burgerlijke of kerkelijke gemeenschapszin, zijn uitingen van gevoelens van blijdschap of droefheid. Het zijn toonbeelden van gietvakwerk uit vele eeuwen, die een grote variëteit aan klanken voortbrengen en het hoogtepunt van de klokkengietkunst werd al in de late Middeleeuwen bereikt.

Hoog in de torens schuilt – meestal onzichtbaar, maar wel hoorbaar – een schat van buitengewoon cultuurhistorisch belang. De gieters en opdrachtgevers wisten dat hun klokken niet vaak van nabij gezien zouden worden als ze eenmaal hoog in de toren hingen. Toch hebben zij vaak grote zorg besteed aan vormgeving: profielen, sierranden, reliëfs en fraai beletterde teksten.
De inscripties verraden waarom: klokken waren bestemd voor een verheven taak en werden daarom welhaast als individuen met een eigen ziel behandeld. In vele inschriften is de klok zelf aan het woord. Klokken dragen vaak een eigen naam. In de katholieke kerk worden ze vaak toegewijd aan de patroonheilige van een kerk. We lezen namen als Stephanus, Maria en Joseph of zoals op de kleine klok in de vieringtoren van de St. Stephanuskerk in Borne: ‘Te Deum’. Dit klokje werd trouwens in de oorlog niet door de Duitse instanties meegenomen omdat deze ‘te licht’ werd bevonden.

In de afgelopen weken hebben we de klokken op wat ongebruikelijke uren gehoord. De Nederlandse bisschoppen, Raad van Kerken en burgerlijke overheid deden hun oproep om op verschillende momenten de kerkklokken te laten horen om 'een boodschap van hoop en troost' te geven voor iedereen die te maken heeft met het coronavirus. 'Met deze ‘klokken van geloof, hoop en liefde’ wilden de kerken mensen met elkaar verbinden over de grenzen van sociaal isolement heen. We hopen dat de luidklokken ook in 2020 en in de toekomst een functie hebben, het instrumenten blijven die oproepen tot gebed, dat onze vreugde en verdriet met klokkengelui omringd blijven.

Klik hier en bezoek de site van Borne in beeld voor een videoreportage door Laurens van Urk.